mimar sinankastamonupiriSİVASsyriamanastırsivas eskisuriyealayhan1500 piri
• Tokat - Niksar Yağıbasan Medresesi Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon Projeleri

TOKAT - NİKSAR YAĞIBASAN MEDRESESİ RÖLÖVE-RESTİTÜSYON VE RESTORASYON PROJELERİ
Banisi Nizamettin Yağıbasan (1142-1164) olarak kabul edilen Medrese, Anadolu’da bilinen en eski medreselerden biridir.

Danişmendoğulları, hakimiyetleri altındaki bölgede önemli yapılar inşa etmişlerdir. Bugün Türkiye’de mevcudiyetini bildiğimiz ve kısmen ya da bütünüyle ayakta duran en eski medreselerden ikisi Danişmendli Meliki Nizameddin Yağıbasan (1142-1164) tarafından yaptırılan Niksar Yağıbasan Medresesi ile Tokat Yağıbasan Medresesi (Çukur Medrese) dir.

Merkezi kubbeli Danişmendli medresesinin Anadolu medrese mimarisinin gelişmesinde rolü büyük olmuş, Danişmendlileri takiben Selçuklu, İlhanlı, Beylikler ve Osmanlı devirlerinde merkezi kubbeli pek çok medrese ve bu tipten mülhem darüşşifa, tekke ve zaviye inşa edilmiştir. Her iki Yağıbasan Medresesi’nin de gerek yapı gerekse plan şeması bakımından eş olmaları, merkezi kubbeli medrese tipinin gelişi güzel ortaya çıkmayıp geleneksel bir bina tipinin mahalli yapı tekniği ve ihtiyaçlarla karışımından doğan ve şekil bulan şuurlu bir mimari olduğunu gösterir. Niksar Kalesinin surlarından faydalanılmak suretiyle inşaa edilen Yağı-basan Medresesi, üzerine oturduğu tepenin eğrilerini takip eden kale duvarlarına tabi olması yüzünden bir tarafı çarpık, fakat aslında dörtköşe olarak düşünülmüş bir yapıdır.

Merkezi kubbe örtülü, doğusunda ve kuzeyinde 2 eyvanı bulunan, hücrelerle çevreli olduğu tahmin edilen yapı oldukça yıpranmış durumdadır. Niksar Kalesi sur duvarlarına duvarlar eklenmesiyle kuzey güney ekseninde oluşturulan yapı simetrik olmayıp güney kısmındaki hücreler tamamen yıkılmış olup mevcut yol altında kalmaktadır. Hücreler ve eyvanlar tonoz örtülü olup merkezi avlunun üstü tromplarla geçilen üstü açık bir kubbe ile örtülü olduğu tahmin edilmektedir. Tokat’taki Yağıbasan (Çukur) Medresesi’ndeki gibi kademeli tromplarla mı kubbeye geçildiği mevcut yapı kalıntılarından anlaşılamamaktadır. Yapıdaki kesme taşlar kapı ve pencere üstlerin ayrıca kale sur duvar köşelerinde kullanılmıştır. Günümüze ulaşabilmiş avluya bakan pencere kemerleri genelde kesme taşlardan oluşturulmuştur.

Bu sitede bulunan resimler telif hakları güvencesi altındadır. • İzin alınmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz. 

Anı Anıtsal Yapıları Koruma Değerlendirme Ve Yapım  Mimarlık, Restorasyon A.Ş.
Adres:Aziziye Mahallesi Hava Sokak 24/8 Yukarı Ayrancı 06540 Çankaya/Ankara
Tel: 90 312 441 65 53 - Fax: 90 312 441 65 54

e-mail: anitsal@anitsal.com