mimar sinankastamonupiriSİVASsyriamanastırsivas eskisuriyealayhan1500 piri
• Edirne - Merkez Bedesten Çarşısı Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon Projeleri

EDİRNE - BEDESTEN ÇARŞISI RÖLÖVE RESTİTÜSYON VE RESTORASYON PROJELERİ
Edirne bedesteninin diğer adı Çelebi Sultan Mehmet Bedestenidir. Edirne İli Merkez Sabuni Mahallesi Kuyumcular Çarşısındadır. Tapunun 46 pafta 397 ada 22 parselinde kayıtlıdır. Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğüne ( Çelebi Sultan Mehmet Vakfına) aittir.

I. Mehmet (Çelebi Sultan Mehmet )tarafından yaptırılmıştır. İnşa kitabesi yoktur. Eski Camiye vakıf olarak (1417- 1421) yılında yapılmıştır.

Kuzey cephedeki kapı üzerinde bulunan onarım kitabesine göre 1315 H. (1897- 1898) yılında Vali Vekili Arif Paşa ve Evkaf Muhasebecisi Şevki Bey tarafından onartılmıştır. Edirne Bedesteni 1950 yıllarında oldukça harap olmuş ve1960- 19664 yılları arasında Vakıflar Genel Müdürlüğünce büyük bir onarım geçirmiştir. Bu onarımda dış dükkanlar yapılmış, üst örtü ve sıvalar yenilenmiştir. 1974 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğünce yeniden onarılarak hücreler ve dış dükkanların üzeri beton mozaik kaplanmıştır.

Duvarlar muntazam kesme taş ve tuğla almaşık olarak inşa edilmiştir. İç orta mekanda üst örtü sıvalı,duvarlar sıvasızdır. Hücrelerde yer yer sıvasızdır. Fil ayaklar kesme taştır. Kubbe dıştan kurşun kaplıdır. Hücrelerin ve dışa açılan dükkanların üzeri tek eğimli betonarme kaplıdır. Zemin döşemesi imitasyon tuğladır. Hücreler de zaman içinde yapılan müdahaleler sonucu farklı malzemeler görülmektedir.

Uzunlamasına dikdörtgen planlı olan bedesten , iç kısımda altı adet dikdörtgen kesitli paye tarafından taşınan 14 adet kubbe ile örtülüdür. Kubbelere geçiş pandandiflerle sağlanmıştır. Uzun kenarlar boyunca 14 adet kısa kenarlarda ise dörder adet olmak üzere toplam 36 adet hücre bulunmaktadır. Sonradan yapılan müdahale ile köşelerde her üç hücrenin önüne bir adet,yanlarda ise her hücre önüne bir adet olmak üzere kare planlı mekanlar eklenmiştir. Dış cephelerde uzun kenar boyunca 16 adet kısa kenar boyunca 8 adet dükkan bulunmaktadır.

Yapıda dört cephenin ortasında da anıtsal bir kapı bulunmaktadır. Hücrelerin her biri zaman içinde kiracılar tarafından çeşitli müdahalelerle görüntü birlikteliğini kaybetmişlerdir. Hücrelerin önünde camekanla bölünmüş kısımlar bulunmaktadır. Buradan hücrelere geçiş genelde iki basamakla sağlanmıştır.

Köşe mekanın batısında ve güneyinde yer alan hücrelerin önü küçük yarım altıgen izlenimi veren bir sahınlık oluşturmaktadır. Bu kısma L kesitli bir basamakla çıkılmaktadır. Örtüsü küçük ve basık bir kubbe şeklindedir. Burada hücrelere geçişi sağlayan dikdörtgen formlu üç kapı bulunmaktadır.

Ayaklar arası cam ağırlıklı malzemelerle bölünerek güneyden itibaren ilk iki ayak arasında bir dükkan ile ikinci ve üçüncü ayaklar arasında iki dükkan oluşturulmuştur. Dört beş ve altıncı ayaklar arasında ise ikişer dükkan yerleştirilmiştir.

Cephe ortasına konmuş olan kapılar iki kemerle destekli beşik tonozlu derin bir eyvan içinde yer alırlar. Uzun eksende yer alan kapılar ( kuzey ve güney kapılar) Birbirine çok benzemektedir. Yuvarlak taş kemer “c”ve “s” kıvrımlı taş konsollara oturmaktadır. Bu konsollar üzerinde tuğla bir kemer yer almaktadır. Çift kanatlı demir kapılar Bu konsollardaki yuvalara oturmaktadır. Kısa kenardaki kapılar da beşik tonozlu eyvan içinde yer almaktadır. Basık taş kemerlidir.

Demir kapı kanatları dik ve yatay hatlarda birbirine paralel geniş çıtalarla bölünmüştür. Bingilerde demir kabara ve rozetler bulunmaktadır.

Bedesteni dıştan çevreleyen dükkanlar eyvan şeklinde olup kısa kenarlarda sekiz adet uzun kenarlarda on altı adettir. Kapıların iki yanındaki dükkanlar hariç diğer dükkanlar eyvan şeklinde olup dikdörtgen planlı ve beşik tonoz örtülüdür. Bunların büyük kısmı asma katla bölünmüş ve ön cepheleri camekanla kapatılmıştır. Kapı eyvanlarının iki yanında yer alan dükkanlar ise iki adet üçgen planlı birimden oluşmaktadır. Bu üçgen birimlerden biri dış cepheye açılırken diğeri kapı eyvanına açılmaktadır. Ayrıca her bir kapı eyvanına açılan ve kapıya daha yakın olan karşılıklı birer adet dükkan yer almaktadır.

Yapıda orta mekanın duvarları oldukça yükseltilerek on dört adet kubbe ile örtülmüş ve dıştan kurşun kaplanmıştır. Hücrelerin ve dış dükkanların üzeri ise tek eğimli (Kapı eyvanlarının olduğu kısımda kırma çatılı) kurşun görünümlü beton mozaik çatı kaplanmıştır. Yapıda iç beden duvarları üst kısmında yer alan uzun kenar boyunca yedi kısa kenarlarda ise ikişer adet kemerli pencere bulunmaktadır. Pencereler içten ahşap kepenkli dıştan sivri kemerli olup kemerlerin üzerine kabartma olarak yapılan geçme motifleri dikkati çekmektedir. Her bir süsleme iki kez kullanılmıştır. Yapı oldukça sadedir süsleyici unsurlar sadece pencere kemerlerinde görülmektedir.

Yapıda kubbelerde yer alan ve sayıları on iki ile dokuz arasında değişen cam faunuslu ışık açıklıkları bulunmaktadır.
 

Bu sitede bulunan resimler telif hakları güvencesi altındadır. • İzin alınmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz. 

Anı Anıtsal Yapıları Koruma Değerlendirme Ve Yapım  Mimarlık, Restorasyon A.Ş.
Adres:Aziziye Mahallesi Hava Sokak 24/8 Yukarı Ayrancı 06540 Çankaya/Ankara
Tel: 90 312 441 65 53 - Fax: 90 312 441 65 54

e-mail: anitsal@anitsal.com