mimar sinankastamonupiriSİVASsyriamanastırsivas eskisuriyealayhan1500 piri
• Konya - Ilgın Lala Mustafa Paşa Külliyesi Rölöve-Restitüsyon-Restorasyon Projeleri

KONYA - ILGIN LALA MUSTAFA PAŞA KÜLLİYESİ RÖLÖVE RESTİTÜSYON VE RESTORASYON PROJELERİ
Ilgın Konya’ya bağlı, çok önemli geçmişe sahip bir ilçedir. Özellikle Osmanlı Dönemi’nde önem kazanmış, kervan yolu üzerinde olması sebebiyle de önemli bir ticaret merkezi haline gelmiştir. Kervansaray da Ilgın’da bulunan külliyenin içinde yer almaktadır. Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Ilgın’ın büyük bir şehir olduğunu ve Celali İsyanlarıyla harap olduğunu söylemiştir.

Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün mülkiyetinde bulunan han; çarşı merkezinde ve Külliye’nin doğu cephesinde yer almaktadır. 1960 yılında yapılan onarımlarla kısmen eski haline getirilmişse de gübre deposu olarak kullanılmıştır.

Yapılış tarihini gösteren her hangi bir kitabesi bulunmamaktadır. Ana koridorun solunda ve ikinci kata çıkan merdivenlerin önündeki ocağın konsolu üzerinde kabartma ile taşa işlenmiş 992 H. Tarihi yazılmıştır. Kitabeden Han’ın 1584 tarihinde tamamlandığı anlaşılıyor.

Han Külliyenin doğu kısmında yer almakta ve batı cephesi tabhare odalarına boydan boya bitişik olup kuzeyinde arasta bulunmaktadır. Han’ın ana girişi doğu cephesinin ortasında olup, ayrıca caminin avlusuna açılan çapraz, tonozlu ve eyvan şeklindeki batı kapısı ile Külliye’ye açılmaktadır.

Han tamamen yamuk bir plana sahiptir. Doğu cephesi ortasından iki kanatlı cümle kapısı ile doğu batı yönünde uzanan ve hanı ikiye bölen orta ana koridora girilmektedir. Koridorun kuzeyinde yer alan büyük han aynı yönde dört ayak ile iki sahına bölünmüştür. Güneyindeki küçük handa koridorun güney kısmında aynı şekilde üç ayak ile iki kısma ayrılmaktadır. Han’ın dış duvarları kısmen düz, moloz taş duvarlar örgüsüne sahip, bazı kısımlar da tuğla hatlıdır. Duvar örgüsünün bazı kısımları onarımlar yüzünden çok değişmiştir. Han’ın doğu cephesinin ortasında üzengi çıkıntılı kesme taş pervazlı ve yay kemerli abidevi bir giriş kapısı vardır. Cephesi sadedir. Girişin üzerinde çatıya yakın üç adet pencere delikleri yer alır. Kuzeydeki Büyük Han’ın cephesinde yer alan büyük ve sivri kemerli dört pencereden ikisi yenilenmiştir. Orta ana koridorun güney tarafındaki Küçük Han’ın cümle kapısı üzerinde olduğu gibi, çift sıra ikişerli aydınlık delikleri vardır. Doğu batı yönünde beş bölümde meydana gelen yapının her bölümü beşik tonozlarla örtülmüştür. Bu beşik tonozlar iç duvarlar, ayaklar ve yan duvarlara oturan kemerlerle desteklenmektedir. Tonozlar bugün beton şapla kaplıdır.

Orta sahından hem dışarıya hem de iki ana bölüme geçit sağlanmaktadır. 9x35m ebadında olan koridor, üçüncü bölümden abidevi birer kapı ile kuzeye ve güneydeki Küçük Han’a bağlanmaktadır. Beşik tonoz örtüsünü yanlarda payandalara oturan dört kemer taşımaktadır. Koridorun batı ucunda cami avlusuna geçit veren kapı yüksekliği üzerinde 15 merdiven basamakla çıkılan üç odalı ikinci kata çıkılmaktadır. İkinci katın üzerinde beşik tonozla örtülü her odada birer de ocak vardır. Koridorun sağ ve solunda bulunan altı ocağın yolcuların barınmaları için kullanıldığı anlaşılır. Kuzeydeki büyük sahın 22x35m ebadındadır. Dört büyük ayak, yan duvarlara bağlanan kemeri taşımaktadır. Bu kısım son onarımlarla epeyce yenilenmiştir. Vakıflar’ın onarımında kuzey sahının bir bölümü tamamlanmamıştır. Ayrıca Han’ın vakfiyesinde Büyük Han içinde, gelen misafirlere kesilmek üzere ve beslenen davarlar için ahır ve tuvaletin de olduğu belirtilmektedir.

Güney sahının 16x35m ölçüsündedir. Yamuk bir plana sahiptir. Diğer bölümlerde olduğu gibi üç taş ayakla iki bölüme ayrılmıştır. Beşik tonozlu örtüyü yine kemerler destekler. Kemer ayaklarına ahşap gergiler yerleştirilmiştir. Ayrıca misafirlerin istirahat edebileceği sofaların bulunduğu belirtilmektedir.

Han’ın cümle kapısının kemerini destekleyen kesme tüş pervazların üzengi çıkıntıları mukarnas yuvaları ile bezenmiş olduğu, ancak içeriye girip çıkan gübre kamyonlarının aşındırdığı anlaşılıyor.

Lala Mustafa Paşa Külliyesi 1576 1584 yılları arasında Mimar Kocasinan'a yaptırılmıştır. Ilgın Lala Mustafa Paşa Külliyesi, Osmanlı külliyeleri içinde önemli yer tutan yapılar topluluğudur. Lala Mustafa Paşa Külliyesi'nin çarşı ve kervansarayı ağırlık noktasını teşkil etmektedir. Ilgın'ın coğrafi konumu da göz önünde bulundurularak konaklama ve ticari amaç birinci planda tutulmuştur.
 

Bu sitede bulunan resimler telif hakları güvencesi altındadır. • İzin alınmadan kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz. 

Anı Anıtsal Yapıları Koruma Değerlendirme Ve Yapım  Mimarlık, Restorasyon A.Ş.
Adres:Aziziye Mahallesi Hava Sokak 24/8 Yukarı Ayrancı 06540 Çankaya/Ankara
Tel: 90 312 441 65 53 - Fax: 90 312 441 65 54

e-mail: anitsal@anitsal.com